Bolesność brodawek występuje najczęściej w pierwszych dniach karmienia piersią. Jeżeli zachowujesz wszystkie zasady prawidłowego karmienia dziecka, ból ten powinien szybko ustąpić. Jeżeli jednak dziecko nieprawidłowo uchwyciło brodawkę, ból może się utrzymywać. Wśród innych przyczyn bólu brodawek wymienić należy: zablokowanie przewodów wyprowadzających mleko (mały, bolący pęcherzyk na końcu brodawki); pleśniawki u dziecka, a w późniejszym okresie karmienia - ząbkowanie dziecka lub odczyn alergiczny.
Brodawki oprócz bólu, mogą być czerwone, czasami krwawiące i popękane. Może też nastąpić opóźniony wypływ pokarmu.
Aby wyleczyć bolące brodawki należy przede wszystkim:
- znaleźć odpowiednią pozycję do karmienia; w przypadku pękniętej brodawki dobrze jest karmić dziecko w pozycji "futbolowej", co zmniejsza ból podczas ssania. Należy przystawić dziecko do piersi zanim będzie głodne. Najlepiej jest podać dziecku ten sutek, który jest mniej bolesny (wydzielają się endorfiny i zmniejszają ból drugiej brodawki). Gdy dziecko zacznie ssać, mleko zacznie wypływać i z bardziej bolącego sutka, co zmniejszy jego napięcie. Zmniejszy się również głód dziecka, gdy zacznie ssać drugą pierś, nie chwyci więc tak łapczywie piersi z pękniętą brodawką;
- zadbać o brodawki - dobrze jest natłuścić brodawkę własnym mlekiem. Pozostawienie po karmieniu resztek mleka wymieszanego ze śliną dziecka żeby wyschło na powietrzu zapobiega pęknięciu brodawek (ślina działa aseptycznie, tzn. ogranicza rozwój bakterii i przyspiesza gojenie w przypadku wcześniejszego pęknięcia). Można również poddawać odkryte piersi promieniom słonecznym, a jeżeli to niemożliwe, przyjemnego ciepła może dostarczyć zapalona żarówka lub suszarka do włosów, ewentualnie lampa ultrafioletowa (stosowana bardzo ostrożnie!!!). Nie należy smarować piersi maścią ani kremem (ograniczają dostęp powietrza, pierś robi się śliska, dziecko nie może jej dobrze uchwycić, zmienia się smak brodawki, a zmywanie maści sprawia, że pierś się wysusza);
- unikać wkładek wyścielonych materiałem plastikowym, które włożone w biustonosz utrzymują brodawki w wilgoci. Czasami kobiety dla ułatwienia krążenia powietrza wokół sutków, stosują ochraniacze z sitka do herbaty (z obciętą rączką), które wkładają pod stanik. W miarę możliwości należy unikać ubrań z nylonu lub innych syntetycznych tkanin dotykających piersi;
- przerwać na kilka godzin karmienie bolącą brodawką - zalecane w przypadku nieustannego bólu, którego nie można znieść. Należy wtedy odciągać pokarm i podawać dziecku łyżeczką lub kubeczkiem.
- unikać stosowanie kapturków ochronnych podczas karmienia. Może to prowadzić do zmniejszenia wypływu mleka. Sposób w jaki dziecko ssie za pomocą ochraniacza jest inny, niż gdy ssie pierś - może to zaburzyć u dziecka mechanizm prawidłowego ssania;
- nie ograniczać czasu ssania brodawki - krótkie ssanie jest nieskutecznym sposobem zapobiegania urazom brodawek oraz ma ujemny wpływ na samą laktację;
Daria Żarczyńska,
liderka La Leche League