
Na początku czwartego miesiąca, dziecko waży 28 gramów i mierzy 9 centymetrów. Maluszek zanurzony jest w płynie owodniowym, który łagodzi wszelkie wstrząsy i zapewnia utrzymanie stałej temperatury wewnątrz macicy. Dziecko połyka około 1 litra płynu owodniowego dziennie, dzięki czemu ćwiczy swoje mięśnie, których po narodzeniu będzie używać podczas jedzenia czy oddychania. Płyn owodniowy zawiera tłuszcze, glukozę, immunoglobuliny, aminokwasy a także substancję bakteriobójczą, dostarczając dziecku potrzebne składniki odżywcze. Zawiera także substancje niezbędne do rozwoju płuc dziecka oraz ich dojrzewania. Dzięki pracy łożyska trwa produkcja hormonów: progesteronu i estrogenów, które umożliwiają życie dziecka w macicy i przygotowują Twój organizm do porodu i laktacji. Łożysko sprawia także, że krew dziecka oczyszczana jest z produktów przemiany materii (dwutlenku węgla i produktów odpadowych).
Głowa maluszka stanowi 1/3 wielkości całego ciała. Z Twoim organizmem dziecko jest połączone za pośrednictwem pępowiny, która dostarcza mu wraz z krwią wielu odpowiednich składników. Są one niezbędne do życia i prawidłowego rozwoju dziecka. Od momentu zakończenia kształtowania się wszystkich narządów dziecka, trwa intensywny przyrost jego wagi i wzrostu. Mózg dziecka jest już mocno rozwinięty, ma wykształcone bruzdy i zwoje, które są przykryte korą mózgową. Pojawiają się ruchy chwytania - dziecko najpierw zaciska piąstkę bez udziału kciuka, a następnie z jego udziałem (zupełnie w tej samej kolejności dziecko uczy się chwytania po urodzeniu). Prawie całe ciałko dziecka wykazuje wrażliwość na dotyk. Okolice niewrażliwe, to czubek i boki głowy, które są szczególnie narażone na ból podczas porodu. Skóra dziecka jest przezroczysta i widać przez nią całą sieć naczyń krwionośnych. Maluszek ma coraz bardziej twarde kości, a jego nogi wydłużają się.
Klatka piersiowa podnosi się i opada - dziecko trenuje oddychanie, choć na razie jego płuca wypełnia płyn owodniowy, nie powietrze. Na dotyk określonej okolicy ciała, dziecko reaguje ruchem dotykanego miejsca (a nie całego ciała, jak to było wcześniej). Dziecko reaguje także na nacisk wód płodowych na jego ciałko. Gdy założysz na przykład za ciasne ubranie, dziecko intensywnie się porusza, kopie i kręci się wokół własnej osi. W ten sposób domaga się poprawy sytuacji. Gdy przyjmiesz bardziej dogodną pozycję, dziecko się uspokaja. Na palcach rączek malucha pojawiają się wgłębienia i bruzdy, które tworzą niepowtarzalny układ linii papilarnych. Dziecko rozpoczyna ćwiczenia ruchów ssących, poprzez specjalne ćwiczenia swoich warg. Dzięki temu już wkrótce maluszek odkryje uroki ssania palca...
Piąty miesiąc...